Εικόνα που σβήνει

Άντρας κοντά στα τριάντα του. Κομψό παρουσιαστικό, όπως η ανδρική κομψότητα γίνεται αντιληπτή σύμφωνα με το κοινωνικό τυπικό. Κοστούμι και γραβάτα. Πίσω το φόντο μπλε. Μουσική υπόκρουση σε γρήγορο αλλά απαλό ρυθμό. Κάθεται πίσω από πάγκο, κρατώντας κάποια φυλλάδια στα χέρια του, σε κοιτάει και μιλάει. Κι εσύ κάθεσαι και τον κοιτάζεις στα μάτια. Σε προσηλώνει το βλέμμα του. Κάθεσαι και κοιτάζεις με μια ακραίας μορφής παθητικότητα ...

Το βλέμμα του είναι σοβαρό. Έτσι προβλέπεται. Έτσι επιβάλλεται για να κάνει μιαν επιτυχή εισαγωγή στο θέμα που ακολουθεί. Επιτυχής εισαγωγή ... Ας ξεκινήσω πρώτα από τη δεύτερη λέξη. Να κάνει μια «εισαγωγή». Αυτό τι σημαίνει; Δε θα παρουσιάσει το θέμα σ’ όλη του την ολότητα. Απλά θα κάνει μια «εισαγωγή». Μπορεί να κάνει και κάτι διαφορετικό εκεί που είναι και όπως είναι; Όχι. Το μόνο που μπορεί να κάνει στην κατάσταση που βρίσκεται είναι μια «εισαγωγή» σ’ οτιδήποτε ...

Η εισαγωγή τώρα, πρέπει να είναι «επιτυχής». Αυτό πάλι τι σημαίνει; Σημαίνει ότι πρέπει να προετοιμάσει κατάλληλα το έδαφος έτσι ώστε το θέμα που ακολουθεί να καθηλώσει το θεατή επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον του ... Μόνο έτσι άλλωστε το δελτίο ειδήσεων θα έρθει πρώτο σε τηλεθέαση ...

Στο τέλος η προειδοποίηση: «Οι σκηνές που ακολουθούν μπορεί να ενοχλήσουν!» Τι σημαίνει αυτό; Ποιους να ενοχλήσουν; Πώς να τους ενοχλήσουν; Γιατί να τους ενοχλήσουν; Αθώα προειδοποίηση ή διαφημιστικό κόλπο; Η δήλωση αυτή τι σημαίνει; Εξάπτει σίγουρα την περιέργεια σε μια εποχή δόξας του carpe diem και της μανιώδους αναζήτησης για άρτον και θεάματα ... Διασκεδάστε, φάτε, πιείτε διότι αύριο μπορεί να μη ζείτε! Η πλέον εγωιστική και ηδονοθηρική άποψη του ευ ζην. Κι ο θεατής καθηλώνεται, προσηλώνεται, αποχαυνώνεται ...

Η εικόνα αλλάζει. Το φόντο διαφορετικό. Κρανίου τόπος. Ο φλεγόμενος Λίβανος. Ο πόλεμος στο Ιράκ. Η μαχόμενη Παλαιστίνη. Οι Κούρδοι αντάρτες. Η διαλυμένη Συρία... Παντού ερείπια. Μουσική υπόκρουση δεν υπάρχει. Μονάχα μια φριχτή πραγματικότητα ενός τόπου μακρινού που έρχεται κοντά μας μεσ’ απ’ το κουτί.

Ένας δημοσιογράφος αναλαμβάνει να κάνει την εισαγωγή. Ως είθισται, έχει ένα περισσότερο σπορτίφ λουκ. Η φωνή του και η έκφρασή του σίγουρα δεν έχουν την ηρεμία και τη σοβαρότητα του στούντιο. Άλλωστε αυτός βρίσκεται στο σημείο όπου συμβαίνουν όλα.

Η εισαγωγή φτωχή. Άλλωστε, ούτε φυλλάδια κρατά μπροστά του, ούτε είχε χρόνο να προετοιμαστεί για ρητορείες. Στην πραγματικότητα οι ρητορείες δε χωρούν. Γίνεται μάλιστα φτωχότερη η εισαγωγή λαμβάνοντας υπόψη πόσο φωνάζει από μόνο του το φόντο.

Σπίτια γκρεμισμένα, φωτιές, μαύρος καπνός, ερείπια. Ουρανός δε φαίνεται. Τον έκρυψε ο καπνός του πολέμου. Στο δρόμο λακκούβες. Όχι μικρές, όπως αυτές που συνηθίσαμε. Μεγάλες λακκούβες που ανοίχτηκαν από βόμβες. Κι ο κόσμος ανήσυχος να τρέχει πάνω κάτω μέσα στον πανικό. Φωνές και κλάματα αναπληρώνουν με τον πιο παραστατικό τρόπο τη μουσική υπόκρουση που λείπει. Μια εικόνα, ένας ήχος, χίλιες λέξεις. Κι ο δημοσιογράφος μιλάει. Κι ο θεατής καθηλώνεται, προσηλώνεται, αποχαυνώνεται ...

Η κάμερα μπαίνει στο νοσοκομείο. Εικόνα από τους διαδρόμους. Γεμάτοι τραυματίες. Οι γιατροί και οι νοσοκόμοι άφαντοι. Όλο και πάνω από κάποιον άρρωστο θα βρίσκονται, τηρώντας τον όρκο του Ιπποκράτη. Δεν υπάρχει ώρα για πόζες μπροστά στη κάμερα!

Η εικόνα συνεχώς μεταβάλλεται. Ξαφνικά όμως μένει σταθερή. Την τραβάνε κοντά τους δύο μάτια. Δύο μάτια καταπίνουν την εικόνα όλη. Δύο παιδικά μάτια γίνονται από μόνα τους εικόνα. Δύο μάτια είναι η μοναδική εικόνα που έχει ο έξω κόσμος για ένα παιδί που βρίσκεται στο κρεβάτι του πόνου, μ’ όλο το σωματάκι του καλυμμένο μ’ επιδέσμους. Αυτά τα δύο μάτια είναι ο μοναδικός δρόμος επικοινωνίας του παιδιού αυτού με τον έξω κόσμο.

Το παιδί δε μιλάει. Δε χρειάζεται να μιλήσει. Δεν είναι ανάγκη να μιλήσει. Μιλάνε γι αυτό τα μάτια του. Σε κάθε γλώσσα, όχι μόνο στ’ αραβικά. Μιλάνε μια γλώσσα που την καταλαβαίνει ο κόσμος όλος ...

Τα μάτια δε δακρύζουν. Δεν είναι ανάγκη να δακρύσουν. Το σωματάκι του παιδιού φωνάζει, σπαράζει, κλαίει. Η μάνα του παιδιού κι αυτή να φωνάζει και να επικαλείται τον Αλλάχ για βοήθεια. Τα μάτια απλά κοιτάζουν. Όση δύναμη απέμεινε στο κτυπημένο παιδί συγκεντρώνεται στα μάτια του, βγαίνει από τα μάτια του, πλημμυρίζει τον κόσμο όλο.

Είναι φοβερή η δύναμη αυτή. Είναι η δύναμη της Αλήθειας. Η Αλήθεια μας κοιτάζει όλους κατάματα μέσ’ απ’ το παιδί αυτό. Η Αλήθεια έχει το βλέμμα Της συνέχεια στραμμένο πάνω μας.

Ο θεατής ταράζεται! Θέλει ν’ ανοίξει το ψυγείο για να φάει κάτι. Θέλει ν’ αλλάξει κανάλι για να δει πανέμορφες τραγουδίστριες που γδύνονται μπροστά στη κάμερα χορεύοντας προκλητικά για να τραβήξουν κόσμο. Θέλει να πάει σ’ ένα μπαράκι. Θέλει να βγει έξω με μια όμορφη φίλη του κι ό,τι προκύψει! Θέλει να διασκεδάσει. Carpe diem! Carpe diem!

Η Αλήθεια όμως επιμένει να τον κοιτάζει. Τα δυο παιδικά μάτια, τα υπέροχα εκείνα μάτια που ξεχειλίζουν από δύναμη, του δείχνουν την Αλήθεια. Και δε σταματούν να τον κοιτάζουν... Carpe diem! Carpe diem! Το παθιασμένο του εγώ βροντοφωνάζει. Τα θέλω του γυρεύουν ικανοποίηση. Προσπαθούν να πνίξουν την Αλήθεια. Εκείνη όμως δεν πνίγεται. Τα παιδικά μάτια μένουν να τον κοιτάζουν. Τον ρωτάνε «γιατί». Του ζητάνε να κάνει κάτι. Οτιδήποτε...

Προσπαθεί ν’ αποποιηθεί της ευθύνης. «Μα τι να κάνω;» ρωτά ενώ μέσα του ξέρει την απάντηση. Τα πάντα μπορείς να κάνεις. Αν ο καθένας έκανε κάτι εκείνα τα μάτια δε θα κοίταζαν τον κόσμο με πόνο κι απόγνωση αλλά μ’ ελπίδα, χαρά, αγάπη. Στο χέρι μας είναι. «Μα εγώ μονάχα ...» πήγε να σκεφτεί. Η Αλήθεια τον αντίκρουσε αμέσως. Ο καθένας όσο μπορεί περισσότερο. Μ’ όλο του το είναι ...

Πήρε το τηλεχειριστήριο. Η εικόνα των ματιών σβήνει. Αυτή είναι η Αλήθεια στη ζωή μας. Εικόνα που σβήνει. Από δική μας επιλογή. Από δικό μας φόβο να Την κοιτάξουμε στα μάτια...

 

Μάριος Πανάου